ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑ ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΟΥΣ 7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΖΗΖΙΟΥΛΙΑ Του κυρίου Γεωργίου Ιωάννου Καραλή.

synodos_patriarchio

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Ο Ιωάννης Ζηζιούλιας χρησιμοποιεί την εκκλησιολογία ως αφετηρία και βασικό πλαίσιο της ορδόδοξης Δογματικής… Η εκκλησιολογία δεν είναι ένα κεφάλαιο της Δογματικής αλλά ο τόπος και ο τρόπος που καλλιεργείται η πίστη και το δόγμα… Δίχως ερμηνεία τα δόγματα απολιθώνονται και γίνονται σύμβολλα… Η ερμηνευτική ανάδειξη των δογμάτων στον σύγχρονο άνθρωπο επιβάλλεται να κομίζει το έντονα σωτηριολογικό και υπαρξιακό τους μήνυμα».[1] Η Εκκλησία επομένως δεν συνιστά απλώς ένα θεσμό “αλλά κυρίως ένα τρόπο υπάρξεως. Η Εκκλησία βιώνει και εκφράζει ένα κατ᾽εξοχή τρόπο σχέσεως του ανθρώπου με το Θεό, τον συνάθρωπο και τον κόσμο»[2]. Τα δόγματα βεβαιώνουν τελικώς τη σημασία που έχει η θεολογία για το είναι του ανθρώπου και του κόσμου. «Η δογματική θεολογία σχετίζεται άμεσα με την φιλοσοφία που προβληματίζεται με το είναι και το μη είναι, δηλαδή σχετίζεται με το υπαρξιακό οντολογικό ερώτημα. Ο Μητροπολίτης Περγάμου εισηγείται όχι απλώς την έκθεση των δογμάτων…, αλλά και την ερμηνευτική τους προσέγγιση με σύγχρονους φιλοσοφικούς όρους, όπως ακριβώς έκαναν οι Πατέρες και οι οικουμενικοί σύνοδοι. Έτσι αναζητείται και προβάλλεται το υπαρκτικό τους περιεχόμενο για τον άνθρωπο, τον κόσμο, την ιστορία». [3]

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Κατάλαβα καλά; ξεκινά από την μοντέρνα εκκλησιολογία, ως κοινωνία προσώπων, και από εκεί προσπαθεί να ερμηνεύσει τα δόγματα και να απαντήσει σε οντολογικά προβλήματα που απασχολούν την μοντέρνα φιλοσοφία;

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Η συμβολή του Μητροπολίτου Περγάμου, ως αντιπροσώπου του Πατριαρχείου στο οικουμενικό κίνημα, συνίσταται “στην οργανική σύνδεση της εκκλησιολογίας με τις άλλες περιοχές της δογματικής θεολογίας. Καθώς στην δυτική θεολογία η εκκλησιολογία συνδέθηκε αποκλειστικά με την χριστολογία, διαμορφώνοντας ένα είδος χριστομονισμού, στην νεώτερη ορθόδοξη θεολογία, κυρίως της ρωσικής διασποράς, αναπτύχθηκαν τάσεις υπερτονισμού της πνευματολογίας. Στα κενά που αφήνουν οι δύο προσεγγίσεις ο Ιωάννης Ζηζιούλιας συνέδεσε στο έργο του την εκκλησιολογία με το περί Αγίας Τριάδος δόγμα και εργάσθηκε για την ορθή σύνδεση μεταξύ χριστολογίας και πνευματολογίας. Το ίδιο έκανε και για άλλους τομείς όπως η ανθρωπολογία (εκκλησιαστική υπόσταση), η κοσμολογία (κτίση ως ευχαριστία) η εσχατολογία (Εκκλησία ως εικόνα των εσχάτων) Κατ᾽αυτόν το τρόπο η εκκλησιολογία όχι μόνο απελευθερώνεται από τον Σχολαστικισμό αλλά σημασιοδοτεί, τόσο τη θεολογία όσο και τα υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου». [4]

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Επομένως ο Περγάμου μεθοδολογικά ξεκινά από μια κατανόηση της εκκλησίας που καλλιεργήθηκε στο οικουμενιστικό κίνημα, προσπαθεί να επιλύσει ορισμένα προβλήματα που δημιουργήθηκαν στους οικουμενιστάς και βάσει αυτής της ιδέας της εκκλησίας εισέρχεται στην Τριαδολογία και Χριστολογία και προσπαθεί να καταγράψει με διαφορετικό τρόπο τα δόγματα όπως τα κατέγραψαν οι Πατέρες και οι Οικουμενικές Σύνοδοι, στηριζόμενος στον οντολογικό προβληματισμό του Heindegger! Η μεθοδολογία του Ζηζιούλια είναι εντελώς διαφορετική από τους Πατέρες. Οι Πατέρες ξεκινούν από την αποκάλυψη ενός τρισυπόστατου Θεού, ο οποίος παραμένει ένα μυστήριο για την ανθρώπινη φιλοσοφική-οντολογική γνώση και καταλαβαίνουν τον άνθρωπο ως εικόνα του Θεού, βάσει της ενσαρκώσεως του Υιού και Λόγου ο οποίος προσλαμβάνει ανθρώπινη φύση, και ενώνει υποστατικά την θεότητα με την ανθρωπότητα ασυγχύτως, αδιαιρέτως ατρέπτως και αχωρίστως.

Παρατηρούμε λοιπόν μία διαφορετική μεθοδολογία. Τώρα μένει να εξετάσουμε αν ο Μητροπολίτης Περγάμου παραμένει στην πιστότητα των Πατέρων ή αλλάζει όλα τα δόγματα της εκκλησίας. Γιατί αφού ξεκινάει, όχι από την αποκάλυψη, αλλά από την εκκλησιολογία ας δούμε πρώτα πώς ορίζει την εκκλησία και μετά πώς βάσει αυτού του ορισμού ξαναγράφει την αποκάλυψη με φιλοσοφικούς οντολογικούς όρους. Γιατί αν η αφετηρία είναι εσφαλμένη τότε και οι προεκτάσεις στην Τριαδολογία και χριστολογία θα είναι καθαρά αντιπατερικές και συνεπώς αιρετικές.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Αγαπητέ με αυτόν τον τρόπο θεώρησης πλησιάζεις τον Χριστομονισμό των Καθολικών. Δεν καταλαβαίνεις την σύνθεση που προσπαθεί να επετύχει ο Περγάμου. Μιλάς για Αποκάλυψη. Σαν Αποκάλυψη δεν θεωρείς βέβαια την Γραφή, αλλά τον Χριστό. Συνδέεις λοιπόν αποκλειστικά την Χριστολογία με την εκκλησιολογία και πέφτεις στον Χριστομονισμό των ρωμαιοκαθολικών.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Η Πατερική θεολογία, που απορρίπτει ο Ζηζιούλιας, δεν γνωρίζει κανένα χριστομονισμό. Αγαπητέ σκέφτεσαι με ακαδημαϊκά και οικουμενιστικά κριτήρια και δεν μπορείς να αντιληφθείς την θεολογία των Πατέρων. Το Πρόβλημα το δικό σου, όπως και όλων των οικουμενιστών που ακολουθούν την θεολογία του Περγάμου, είναι να δώσετε απαντήσεις στον οικουμενιστικό ακαδημαϊκό χώρο, απορρίπτοντας όμως την Πατερική παράδοση, απορρίπτοντας ότι υπάρχει κοινωνία μεταξύ κτιστού και Ακτίστου. Επειδή όμως κι᾽εγώ ζώ στην δύση ξέρω γιατί οι δυτικοί συνδέοντας την χριστολογία με την εκκλησιολογία πέφτουν στον χριστομονισμό αλλά σε διαβεβαιώνω αν χρησιμοποιούσες Πατερική κατανόηση θα είχες αποφύγει αυτό το πρόβλημα.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Εξήγησέ μου λοιπόν πως κατά την γνώμη σου οι Πατέρες χρησιμοποιούν μια λογική εντελώς διαφορετική από τους καθολικούς και προτεστάντες.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Πριν σου εξηγήσω θα σε παρακαλούσα να μην αποκαλείς τους παπικούς καθολικούς

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Σε πειράζει και αυτό ακόμη; Είσαι τόσο πολύ κλειστός και φονταμενταλιστής;

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Δεν το κάνω από φονταμενταλισμό απλώς ξέρω ότι όταν διαβάζω το σύμβολο της πίστεως: Πιστεύω εις μία Αγίαν Καθολική και Αποστολική Εκκλησία αναφέρομαι στην Ορθόδοξον Καθολική Εκκλησία και όχι στην παπική. Και αυτό στο λέω γιατί κάποτε βρισκόμουνα στην Γένοβα και έψελνα στην ορθόδοξο εκκλησία. Διαβάσαμε το σύμβολο της πίστεως σε τρεις γλώσσες ελληνικά, ιταλικά και ρωσικά. Με πλησιάζει ένας απλός άνθρωπος ο οποίος καθάριζε τον ιερό ναό και μου είπε. Δεν είστε συνεπείς εσείς οι ορθόδοξοι. Λέτε ότι πιστεύετε στην Καθολική Εκκλησία και μετά την κατηγορείτε. Βέβαια ο άνθρωπος ήταν πολύ απλός και πίστευε ότι ο όρος καθολικός ανήκε στους παπικούς. Δεν θέλω να συγχέονται οι όροι.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Δεν συμφωνώ με την άποψή σου. Για μένα οι παπικοί, όπως τους αποκαλείς, ονομάζονται καθολική εκκλησία κι᾽εγώ αυτό τον όρο γνωρίζω. Αυτό άλλωστε κάνουμε και στον οικουμενισμό και το ξέρεις καλά κι᾽εσύ γιατί ζεις στην δύση, στην καρδιά του καθολικισμού και πολύ συχνά σε καλούνε να μιλήσεις για την ορθόδοξη θεολογία. Καθολικοί και προτεστάντες έρχονται συχνά να σε ακούσουν όταν μιλάς για την θεολογία των Πατέρων. Δείχνουν και μεγάλο σεβασμό για το πρόσωπό σου κι᾽όταν ακόμη εκφέρεσαι κατά της οικουμενιστικής κινήσεως και εφράζεις αντίθετες απόψεις. Πρώτη φορά ακούν έναν ορθόδοξο να εκφράζεται όπως εσύ, αλλά σε σέβονται. Τους έχω ακούσει με τα ίδια μου τ᾽αυτιά να ισχυρίζονται ότι άκουσαν κάτι διαφορετικό για πρώτη φορά εκφρασμένο με μεγάλη απλότητα αλλά πολύ σαφές και συνέχισαν: είναι δύσκολο σήμερα να συναντήσεις έναν ορθόδοξο ο οποίος είναι σε θέση να εκφράζεται με απλό κατανοητό και σινάμα πατερικό τρόπο. Αυτό τους εκπλήττει. Για τον ίδιο λόγο κι᾽εγώ δέχομαι να κάνω έναν διάλογο μαζί σου. Τώρα θα ήθελα να μου εξηγήσεις γιατί οι Πατέρες δεν πέφτουν στον χριστομονισμό.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Όταν στον οικουμενισμό αναφέρονται στην Αγία Τριάδα θεωρούν ότι τα θεία πρόσωπα ενεργούν διαφορετικά και ξεχωριστά το ένα από το άλλο. Αυτό δημιουργεί ένα μεγάλο πρόβλημα κατανόησης όταν ένας ορθόδοξος (δεν αναφέρομαι στον Μητροπολίτη Περγάμου και στους οικουμενιστές) μιλάει στα δικά τους συνέδρια και θα πρέπει να ξεκαθαριστεί από την αρχή για μην δημιουργήσει παρεξηγήσεις. Για παράδειγμα οι παπικοί και οι προτεστάντες πιστεύουν ότι στην Παλαιά Διαθήκη το πρόσωπο που ενεργούσε ήταν αυτό του Πατρός, στην ενσάρκωση μόνο το πρόσωπο του Υιού και μετά την Πεντηκοστή το πρόσωπο του Αγίου Πνεύματος. Μέσα σ᾽αυτήν την οικουμενιστική θεώρηση εντάσσεται και ο Σωφρονιανισμός ο οποίος ισχυρίζεται ότι στην Παλαιά Διαθήκη είχαμε την εμφάνιση ενός προσώπου και μετά στην Καινή εμφανίστηκαν τα υπόλοιπα, δηλαδή ο Θεός τριπλασιάσθηκε! Το κάθε πρόσωπο ενεργεί από μόνο του και εντελώς ξεχωριστά. Αυτό συμβαίνει γιατί στην δύση οι θεολόγοι δεν δέχονται ότι υπάρχει κοινωνία μεταξύ κτιστού και ακτίστου ο μόνος τρόπος κοινωνίας είναι τα πρόσωπα τα οποία δημιουργούν προσωπικές σχέσεις. Στην Παλαιά Διαθήκη έχουμε το πρόσωπο του Πατρός που δημιουργεί προσωπικές σχέσεις με Προφήτες και δικαίους. Στην Καινή Διαθήκη το σαρκωμένο πρόσωπο του Υιού που προφέρει το σώμα και το αίμα Του και μετά την Πεντηκοστή το Πνεύμα δημιουργεί προσωπικές σχέσεις με τον κάθε πιστό.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Συμφωνώ απόλυτα γι᾽αυτό τον λόγο όταν οι καθολικοί συνδέουν την χριστολογία με την εκκλησιολογία τονίζουν αποκλειστικά τον χριστολογικό χαρακτήρα μη θεωρώντας τον Πνευματολογικό, “και ως πνευματολογικό, εννοούμε τον προσωπικό ρόλο του Αγίου Πνεύματος στην ζωή της εκκλησίας. Η δογματική διατύπωση του Figlioque είναι ένα δείγμα της θεολογικής νοοτροπίας που υπερύψωσε το πρόσωπο του Λόγου, προσφέροντας την θεωρητική προϋπόθεση για να εξαρθεί η καθολική φύση της εκκλησίας ως σώματος του σαρκωθέντος Λόγου» και να παραθεωρηθεί η εμφάνιση και φανέρωση των προσωπικών ενεργειών του Αγίου Πνεύματος στην ιστορία του κάθε ανθρωπίνου προσώπου. Η οικοδομή του προσώπου η φιλοτέχνηση της προσωπικής εικόνος-το έργο δηλαδή στο οποίο συναντιέται η ανθρωπίνη εκλογή με την προσωπική ενέργεια του Πνεύματος-“αντικαταστάθηκε στην δύση από τον καθολικό προορισμό του σώματος της Εκκλησίας. Ως έργο του ανθρώπου απόμεινε η μίμηση του Χριστού η πρακτική και λογικά κατανοητή συμμόρφωση προς το ηθικό του παράδειγμα που αποτετελεί μια ελεγχόμενη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις του ορατού σώματος της εκκλησίας» (χριστομονισμός).[5] Από την άλλη μεριά, στον προτεσταντικό κόσμο, στον οικουμενισμό και στη δεύτερη Βατικανική σύνοδο, αντελήφθησαν ότι η προσωπική ευσέβεια δεν αναφέρεται στην συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις του ορατού σώματος της εκκλησίας αλλά στην μετοχή του κάθε ανθρώπου στις προσωπικές ενέργειες του Αγίου Πνεύματος. Το Άγιο Πνεύμα λοιπόν μεταδίδει το πλήρωμα της θείας ζωής με τρόπο προσωπικό σε κάθε πιστό. Με αυτόν το τρόπο η Εκκλησία αποκαλύπτεται ως εικόνα και φανέρωση της Αγίας Τριάδος της κοινωνίας των θείων προσώπων. Στα κενά που αφήνουν οι δύο προσεγγίσεις ο Ιωάννης Ζηζιούλιας συνέδεσε στο έργο του την εκκλησιολογία με το περί Αγίας Τριάδος δόγμα και εργάσθηκε για την ορθή σύνδεση μεταξύ χριστολογίας και πνευματολογίας.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ακολουθώντας όμως την ίδια λογική των οικουμενιστών και όχι πατερική προσέγγιση

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Πώς θα έπρεπε δηλαδή να το χειριστεί το ζήτημα;

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Για την ορθόδοξη παράδοση δεν υπάρχει προσωπική κοινωνία αλλά φυσική.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Εντάξει αυτή σου η εμμονή. Αλλά τι γίνεται όταν το κτιστό θα πρέπει να κοινωνήσει με το άκτιστο. Πώς ο άκτιστος Θεός θα έρθει σε κοινωνία με τον κτιστό άνθρωπο, χωρίς προσωπικές σχέσεις;

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ακριβώς γιατί στην ορθόδοξη παράδοση υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ ουσίας η οποία παραμένει αμέθεκτη και ουσιωδών ενεργειών στις οποίες μπορούμε να συμμετάσχουμε. Ο Παλαμάς σ᾽αυτό το σημείο είναι πολύ επεξηγηματικός: “όλα αυτά που στην πραγματικότητα υπάρχουν, μπορούν να μετέχουν του Θεού και, παρ᾽όλα αυτά, η υπερούσια ουσία του Θεού μένει τελείως αμέθεκτη. Επομένως θα πρέπει να υπάρχει κάτι άλλο μεταξύ της αμέθεκτης ουσίας του Θεού και των μετεχόντων σε Αυτήν. Εξ᾽αιτίας αυτού του άλλου κάθε πραγματικότης που υπάρχει, μετέχει στην δημιουργική και συνεκτική δραστηριότητα του Θεού. Θα ήταν τρομακτική απώλεια αν εξαφανίζετο η ενότητα μεταξύ αμέθεκτης ουσίας και μεθεκτών ενεργειών Του. Αν θέλεις να μας κάνεις μετόχους του Θεού, μη μας απομακρύνης από την πραγματική ενότητα κατασκευάζοντας αγεφύρωτο χάσμα είτε μεταξύ του Θεού και δημιουργίας, είτε μεταξύ της πρόνοιάς Του και της κάθε υπαρκτής πραγματικότητος! αν κάνεις κάτι τέτοιο πρέπει να ψάξουμε να βρούμε άλλον Θεόν, όχι μόνο αυτοτελή, αυτενέργητο (Απόλυτον, Ελεύθερον από κάθε μεταβλητότητα) που δεν ασχολείται μόνο με τον ευατό Του, αλλά είναι και αγαθός. Και μέσα από το πλήθος της αγαθότητάς Του, δεν ικανοποιείται να ενεργεί μόνο για τον εαυτό Του, ούτε βέβαια να μένει χωρίς ενεργοποιημένα θελήματα, αλλά στρέφεται υπεράγαθα προς τα κτίσματά Του. Μόνο έτσι είναι σε θέση να μας ευεργετεί και βέβαια δεν προτιμά να παραμένει ανίκανος προς ευεγερσία. Με αυτόν τον τρόπο είναι και ακίνητος και κινούμενος. Έτσι παραμένει σταθερά μεθεκτός σε όλη την δημιουργία μέσω των δημιουργικών του επαφών και των προνοητικών Του δραστηριοτήτων. Γιατί αν δεν είναι σε θέση να παραμείνει μεθεκτός, θα πρέπει να ψάξουμε να βρούμε άλλον Θεόν που θα είναι μεθεκτός έτσι ώστε μετέχοντας σε Αυτόν να μπορούμε να υπάρχουμε να ζούμε και να γινόμαστε ένθεοι [6] Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι όλοι οι “ορθόδοξοι» που συμμετάσχουν στο οικουμενιστικό κίνημα μιλάνε μόνο για προσωπικές σχέσεις αλλά δεν μιλάνε ποτέ για Άκτιστες Ενέργειες! Όποιος όμως κάνει αυτό το λάθος δεν είναι ορθόδοξος γιατί ο αγειορείτικος τόμος αναφέρει: όποιος πιστεύει ότι η τέλεια ένωση με τον Θεό συντελείται μόνο δια της μιμήσεως και προσωπικής σχέσεως χωρίς την Θεοποιόν χάρη του Πνεύματος, όπως συμβαίνει σ᾽αυτούς που τρέφουν φιλικά αισθήματα και αγαπιώνται μεταξύ τους και ότι η Θεοποιός χάρη του Θεού είναι συνήθεια που την αποκτάει κανείς δια της μιμήσεως και όχι υπερφυσική και απόρρητος έλαμψη και θεία ενέργεια που βλέπεται αοράτως και νοείται απερινοήτως από τους άξιους, αυτός ας γνωρίζει ότι έπεσε χωρίς να το αντιληφθεί στην αίρεση των Μασσαλιανών”

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Πώς διαφεύγεις τον χριστομονισμό δεχόμενος κοινωνία μεταξύ κτιστού και ακτίστου δια των φυσικών ενεργειών;

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ο κ. Γεώργιος Καραλής εξέδωσε πρόσφατα ένα βιβλίο. Εκδόσεις Αρμός. Τίτλος του βιβλίου είναι η Μωρία του Θεού και η σοφία του ανθρώπου. Στην 71 σελίδα μέχρι την 75 επεξηγεί αυτή σου την απορία: “Πρέπει επίσης να ξέρουμε ότι άλλο είναι ενέργεια και άλλο ενεργητικό και άλλο ενέργημα και άλλο αυτός που ενεργεί. Ενέργεια λοιπόν είναι η δραστική και ουσιαστική κίνηση της φύσης. Ενεργητικό είναι η φύση από την οποία προέρχεται η ενέργεια. Ενέργημα είναι το αποτέλεσμα της ενέργειας. Ενώ αυτός που ενεργεί είναι αυτός που κάνει χρήση της ενέργειας, δηλαδή η υπόσταση.[7] Εδώ θα χρειστεί να κάνουμε μια διευκρύνιση. Στην περίπτωση του ανθρώπου έχουμε πολλές υποστάσεις που ενεργούν εντελώς ξεχωριστά και αυτόνομα η μία από την άλλη. Δηλαδή ο ενεργών είναι ο Γιώργος ή ο Γιάννης. Ενέργημα είναι το αποτέλεσμα της ενεργείας του Γιώργου και του Γιάννη. Και επειδή ο Γιώργος είναι ξεχωριστός από τον Γιάννη νομίζουμε ότι η ενέργεια είναι διαφορετική, δηλαδή ότι η ενέργεια δεν προέρχεται από τη φύση αλλά είναι προσωπική. Και μιλάμε για προσωπική ενέργεια του Γιώργου, που είναι διαφορετική από την προσωπική ενέργεια του Γιάννη. Νομίζουμε λοιπόν ότι η ενέργεια είναι εκ του προσώπου ή όπως ισχυρίζονται ορισμένοι σήμερα, [8]ότι είναι δήθεν η δυνατότητα της φύσεως να γνωστοποιεί τα ξεχωριστά πρόσωπα, γιατί διαφοροποιεί κάθε άνθρωπο από όλους τους συνανθρώπους του. Αλλά τέτοια φυσική ιδιότητα δεν υπάρχει.

Η μιά ανθρώπινη φύση καταντάει να φαίνεται ατομική σε τέτοιο βαθμό που δεν καταφέρνουμε να δούμε τον ένα άνθρωπο, μέσα στα δισεκατομμύρια υποστάσεων. Φαίνεται σαν να διασπάται η ανθρωπότης, η μια ανθρωπότης, η εικόνα του Θεού, σε πολλούς που μόνο θεωρητικά έχουν κοινή φύση. Μόνο διανοητικά πια συλλαμβάνουμε το κοινό της φύσεώς μας, όπως ορθότατα παρατηρεί ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός για την μεταπτωτική μας κατάσταση

Στό άνθρωπο λοιπόν η κοινότητα και η συνάφεια και η ενότητα θεωρείται με τον λόγο και την σκέψη. Γιατί σκεφτόμαστε με το νού, ότι ο Πέτρος και ο Παύλος είναι της ίδιας φύσεως και έχουν μία φύση. Ο καθένας απ᾽αυτούς είναι ζώο λογικό και θνητό, και ο καθένας είναι σάρκα εμψυχωμένη με ψυχή λογική και νοερή. Αυτή λοιπόν η κοινή φύση είναι θεωρητή με τον λόγο. Έπειτα ούτε οι υποστάσεις βρίσκονται η μία στην άλλη. Αλλά η καθεμιά κατά ιδιαίτερο τρόπο και σε ιδιαίτερο μέρος, είναι δηλαδή χωρισμένη καθ᾽ευατή και έχει πάρα πολλά στοιχεία που την διακρίνουν από την άλλη. Γιατί και κατά τον τόπο είναι ξεχωριστές και κατά τον χρόνο διαφέρουν και κατά την γνώμη μερίζονται και κατά την δύναμη και κατά την μορφή, δηλαδή κατά το σχήμα και την έξη και την κράση και την αξία και το επάγγελμα και όλα τα χαρακτηριστικά ιδιώματα, περισσότερο όμως απ᾽όλα κατά το ότι δεν βρίσκονται η μία στην άλλη αλλά είναι ξεχωριστές. Γι᾽αυτό λέγονται και δύο και τρεις άνθρωποι και πολλοί.[9]

Στον Θεό όμως δεν συμβαίνει έτσι. Πρώτα απ᾽ όλα αν συνέβαινε αυτό δεν θα είχαμε ένα Θεό μα τρεις. Αλλά εμείς ξέρουμε από την εμπειρία των θεωμένων πατέρων ότι ο Θεός είναι μεν τρισυπόστατος, αλλά είναι ένας. Γιατί εκεί (δηλαδή στην Τριάδα) η κοινότητα και η ενότητα θεωρείται κατά τα πράγματα, επειδή υπάρχει η συναϊδιότητα και η ταυτότητα της ουσίας και της ενέργειας και του θελήματος και η σύμπνοια της γνώμης και η ταυτότητα της εξουσίας και της δυνάμεως και της αγαθότητος (δεν λέμε ομοιότητα αλλά ταυτότητα) και μοναδικότητα κινήσεως. Μία λοιπόν είναι η ουσία, μία η αγαθότητα, μία δύναμη, μία θέληση, μία ενέργεια, μία εξουσία, μία και η αυτή, όχι τρεις όμοιες μεταξύ τους αλλά μία και η αυτή κίνηση των τριών υποστάσεων. [10]

Είναι λοιπόν προφανές ότι ο ενεργών στην περίπτωση του Θεού δεν είναι ο Πατήρ ξεχωριστά από τον Υιό και το Πνεύμα. Ο ενεργών είναι ο Θεός: ο Πατήρ δια του Υιού εν Αγίω Πνεύματι. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι ο Πατήρ δεν ενεργεί ως υπόσταση, αλλά ως Θεός και ο Υιός δεν ενεργεί σαν υπόσταση, αλλά ως Θεός και το Πνεύμα δεν ενεργεί ως υπόσταση, αλλα ως Θεός. Και επειδή Θεός είναι ο Πατήρ, Θεός και ο Υιός, Θεός και το Πνεύμα, η ενέργεια είναι μία και ένας είναι ο Θεός που ενεργεί. Ο Θεός των όλων και Πατέρας θα μπορούσε θεωρητικά να θέλει κάτι είτε ως Πατέρας είτε ως Θεός. Αλλά αν θα ήθελε σαν Πατέρας το θέλημά του θα ήταν άλλο από το θέλημα του Υιού του. Γιατί ο Υιός δεν είναι Πατέρας. Αν όμως ο Πατήρ θέλει μόνο   κατά το ότι είναι Θεός, Θεός είναι και ο Υιός, Θεός και το Πνεύμα το Άγιο. Άρα το θέλημα τους αυτό, είναι χαρακτηριστικό της φύσεώς τους, δηλαδή φυσικό[11]

Κατά συνέπεια όποιος εν Πνεύματι γνωρίζει τον Υιόν, γνωρίζει και τον Πατέρα και όποιος βλεπει τον Υιόν εν Πνεύματι, βλεπει και τον Πατέρα. Εδώ καταλαβαίνουμε πια ξεκάθαρα ότι στην περίπτωση του Θεού δεν μπορούμε να μιλάμε για προσωπικές ενέργειες.» όπως κάνουν οι παπικοί, οι προτεστάντες, οι οικουμενιστές και ο Περγάμου και πέφτουν σε πλήθος αιρέσεων, καταργώντας βασικά δόγματα της Εκκλησίας, όπως αυτό της υποστατικής ενώσεως.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Γιατί κατά την γνώμη σου καταργείται το δόγμα της υποστατικής ενώσεως με το να μην δεχόμαστε κοινωνία κτιστού με το Άκτιστο και να αντικαταστούμε αυτή την κοινωνία με προσωπικές σχέσεις;

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ο κ. Γεώργιος Καραλής στο βιβλίο του “Μωρία του Θεού και η σοφία του ανθρώπου»[12]. Στην 117-118 σελίδα αναφέρει: “Είναι αλήθεια ὀτι, αν υποθέσουμε ότι το κτιστό δεν μπορεί να κοινωνήσει ασυγχύτως με το άκτιστο, τότε η υποστατική ένωση του Χριστού, θα ήταν μόνο φαινομενική (μεταφορική) και όχι πραγματική. Πώς λοιπόν από τη μία μεριά θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ο Υιός ενώνει την ανθρωπίνη και την θεία φύση Του υποστατικώς, πραγματικά, και από την άλλη μεριά να δεχτούμε ταυτόχρονα απόλυτη ακοινωνησία μεταξύ κτιστού και ακτίστου και μία κτιστή Βασιλεία Θεού; Όποιος λοιπόν υποστηρίζει μια ακοινωνησία μεταξύ κτιστού και ακτίστου και μια κτιστή Βασιλεία Θεού, δηλώνει καθαρά ότι δεν έφερε την ανθρωπότητα ο Υιός, με την υποστατική Του ένωση, πραγματικά, μέσα στην θεότητα ασυγχύτως και αδιαιρέτως, αλλά μόνο μεταφορικά. Αν θέλουμε όμως να πιστεύουμε στην υποστατική ένωση με συνέπεια θα πρέπει απαραιτήτως να δεχθούμε ότι η ανθρωπίνη φύση του Χριστού είναι μέσα στην θεία Του φύση ασυγχύτως, αδιαιρέτως και αιωνίως. Γι᾽αυτό και θεώνεται εξ ᾽ολοκλήρου εισερχομένη μέσα στην θεία ζωή και στην Άκτιστον Βασιλεία του Θεού». Και ο κύριος Καραλής καταλήγει: “Με αυτές τις τοποθετήσεις και σκέψεις είναι σωστό να διερωτηθεί κανείς, αν σήμερα πολλοί μοντέρνοι μεταπατερικοί θεολόγοι», που επιθυμούν να διδάσκουν καινή» χριστολογία, δέχονται πραγματικά την υποστατική ένωση. Ευτυχώς όμως που η τέταρτη οικουμενική σύνοδος μας απήλλαξε τελείως από τέτοιες βλασφημίες ισχυριζομένη ότι η υποστατική ένωση είναι εξ’ άκρας συλλήψεως, ενωση ασύγχυτη, άτρεπτη, αδιαίρετη και αχώριστη[13] και όλοι οι “θεολόγοι” που ισχυρίζονται τέτοιες απόψεις όχι μόνον δεν κατάλαβαν, μα ούτε πιστεύουν καν σε υποστατική ένωση και σε τέταρτη οικουμενική σύνοδο.

 

 

 

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Ο Μητροπολίτης Περγάμου όμως ισχυρίζεται αντίθετα ότι υπάρχουν προσωπικές ενέργειες. Γιατί θα πρέπει να έχει δίκιο ο κύριος Γεώργιος Καραλής στο βιβλίο του: “Η μωρία του Θεού και η σοφία του ανθρώπου[14]; Στα εκκλησιολογικά μελετήματα που πρόσφατα εκδόθηκαν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Δόμος αναφέρει: “Η εκκλησιολογία πρέπει να τοποθετείται μέσα στο πλαίσιο της τριαδικής θεολογίας. Πρέπει να αρχίσουμε με μία σαφή διάκριση των προσώπων στην Αγία Τριάδα, όπως με επιμονή τόνιζαν οι Καππαδόκες Πατέρες. Ο Πατήρ είναι άλλο πρόσωπο, διαφορετικό από τον Υιό, το ίδιο και το Άγιον Πνεύμα. Η Εκκλησία υπάρχει προπάντων, επειδή ο Πατήρ, ως διακριτό πρόσωπο, θέλει την ύπαρξή της. Είναι η πρωτοβουλία και η ευδοκία του Πατρός που οδηγούν την ύπαρξή της. Και όχι μόνο αυτό, αλλά είναι στον Πατέρα, ως πρόσωπο άλλο από τον Υιό, που θα οδηγηθεί τελικά η Εκκλησία, όταν ο Χριστός θα υποτάξει τα πάντα σ᾽αυτόν. Έτσι η Εκκλησία από την άποψη τόσο της προέλευσή της όσο και του προορισμού της είναι πάνω απ᾽όλα η Εκκλησία του Θεού (για την Αγία Γραφή ο Θεός είναι ο Πατήρ) πριν να είναι Εκκλησία του Χρστού ή Εκκλησία αυτού ή εκείνου του τόπου. Όπως πολύ σωστά έδειξε ο L. Cerfaux, αδώ και πολλά χρόνια, η πρώτη αρχική εικόνα της Εκκλησίας συσχετίζεται με την γενική του Θεού. Ίσως μέχρι εδώ όλοι συμφωνούμε σ᾽αυτό[15]

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ίσως σ᾽αυτό το σημείο ο Ζηζιούλιας να συμφωνεί με τους οικουμενιστάς, αλλά όχι με τους Ορθοδόξους και με την Πατερική Παράδοση! Πού ακούστηκε ποτέ από τους Πατέρες ότι η εκκλησία υπάρχει γιατί την θέλει ο Πατήρ σαν διακριτό πρόσωπο; Ποιός Πατέρας της Εκκλησίας ισχυρίσθηκε ποτέ ότι ο Πατήρ θέλει καθό Πατήρ; Δηλαδή κατά τον Ζηζιούλια η θέληση είναι υποστατικό ιδίωμα του Πατρός και όχι φυσικό ιδίωμα κοινό των τριών προσώπων;

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: H θέληση είναι υποστατική του Πατρός. Όταν οι Πατέρες έλεγαν ευδοκία του Πατρός εννοούσαν μια υποστατική θέληση του Πατρός. Ο Πατήρ θέλει καθό Πατήρ και ο Υιός, το Πνεύμα απαντούν σε αυτή την θέληση. Ευδοκία του Πατρός, δια Υιού εν Αγίω Πνεύματι. Αυτό εννοούσαν οι Πατέρες.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Όταν κάποιος διαβάζει αποσπασματικά τους Πατέρες δεν μπορεί ποτέ να έχει μια ολοκληρωμένη γνώμη, ούτε να καταλάβει την λογική που χρησιμοποιούσαν. Το ότι η θέληση του Θεού είναι μόνο του Πατρός, γιατί ο Θεός είναι μόνο ο Πατήρ, και το ότι ο Πατήρ θέλει καθό Πατήρ, το έλεγαν οι αρειανοί, αλλά όχι οι ορθόδοξοι. Όλοι οι μετέπειτα αιρετικοί μετέφεραν φυσικά ιδιώματα και τα έκαναν υποστατικά. Οι Πατέρες αντιδράσαν σε αυτές τις αιρέσεις λέγοντας ότι δεν μπορούμε να μεταφέρουμε φυσικά ιδιώματα και να τα κάνουμε υποστατικά, γιατί ακριβώς αυτό σημαίνει αίρεση.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Καλά τώρα αρειανοί δεν υπάρχουν, όπως και δεν υπάρχουν νεστοριανοί και οι μονοφυσίτες σιγά σιγά πλησιάζουν την θεολογία του οικουμενισμού. Γιατί να μην είμαστε πιο ελεύθεροι στις εκφράσεις μας, γιατί θα πρέπει να προσπαθούμε να βγάζουμε από την μυγα ξύγκι όπως λέει και ο λαός μας. Αυτή η θεολογική ακρίβεια θα μας οδηγήσει μακριά στην αποξένωση από τους άλλους χριστιανούς. Αυτή η απομάκρυνση δεν είναι ούτε σωστή ούτε χριστιανική.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Όταν υπάρχει αίρεση καλύτερα να απομακρυνόμαστε. Αυτό ξέρω εγώ, αυτό με δίδαξε η Πατερική παράδοση.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Γιατί λοιπόν είναι αιρετικό το ότι ο Πατήρ θέλει καθό Πατήρ, πώς αλλοιώς θα μπορούσε να θέλει ένα πρόσωπο; Ο Πέτρος θέλει καθό Πέτρος και ο Παύλος καθό Παύλος, δεν μου προκύπτει διαφορετικός τρόπος θελήσεως.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Δεν σου προκύπτει γιατί ξεκινάς από μιά ανθρώπινη κοινωνία ετεροτήτων που βρίσκονται σε προσωπικές σχέσεις μεταξύ τους και προσπαθείς αυτό να το μεταφέρεις στην τριαδολογία! Έτσι ο Τριαδικός Θεός αναλογικά μετατρέπεται σε προσωπική κοινωνία προσώπων που το καθένα διατηρεί προσωπικές θελήσεις, ενέργειες αλλά όχι φυσικές.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Τότε πώς θέλει ο Πατήρ; Ένας δεν είναι Πατήρ, διαφορετικός του Υιού, επομένως θα πρέπει να έχει και μία θέληση. Το ίδιο και ο Υιός το ίδιο και το Πνεύμα.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ένας είναι ο Πατήρ, διακρίνεται από τον Υιό και το Πνεύμα, αλλά ένας είναι και ο Θεός. Μία είναι η φύση ή η ουσία. Επομένως η θέληση δεν είναι του προσώπου αλλά της φύσεως. Ο Πατήρ δεν θέλει σαν Πατήρ αλλά σαν Θεός (ουσία) και επειδή Θεός είναι ο Υιός, Θεός και το Πνεύμα η θέληση είναι φυσική και μία όπως πολύ σωστά διακηρύσσει ο Ιωάννης Δαμασκηνός. Ο Θεός των όλων και Πατέρας θέλει καθό Πατήρ ή καθό Θεός. Αλλά αν θέλει καθό Πατήρ άλλο θα είναι το θέλημά του από τον Υιό. Γιατί ο Υιός δεν είναι Πατέρας. Αν όμως θέλει καθό Θεός, Θεός είναι και ο Υιός Θεός και το Πνεύμα το Άγιο. Άρα το θέλημα είναι χαρακτηριστικό φύσεως, δηλαδή φυσικό [16]

Αυτή είναι η αποκάλυψη από εδώ ξεκινούν οι Πατέρες για να θεολογήσουν και όχι από ανθρώπινες κοινωνίες και σχέσεις για να δημιουργήσουν νέους οντολογικούς στοχασμούς! Αν ο Πατήρ είχε μία προσωπική θέληση τότε η θέληση του Πατρός θα ήταν διαφορετική από του Υιού και του Πνεύματος, δηλαδή θα είχαμε τρεις Θεούς και όχι έναν.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Καταλαβαίνω τί θέλεις να πεις αλλά γιατί να μην πούμε ότι η θέληση είναι του Πατρός και ο Υιός και το Πνεύμα απαντούν σε αυτή την θέληση; Μία θα είναι λοιπόν η θέληση στην Αγία Τριάδα αυτή του Θεού Πατρός.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Αν δεχθούμε αυτή την τοποθέτηση, όπως κάνει ο Ζηζιούλιας τότε προκύπτουν πολλά θεολογικά προβλήματα που δεν θα μπορέσουμε να επιλύσουμε

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Σε ποιά προβλήματα αναφέρεσαι;

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ο Θεός είναι μόνο ο Πατήρ; Ο Υιός και το Πνεύμα δεν είναι Θεός; Τί είναι κατώτεροι Θεοί, Πρόσωπα που δημιουργήθηκαν προ πάντων των αιώνων, κτίσματα; Ο Ζηζιούλιας ισχυρίζεται ότι η Εκκλησία του Θεού είναι του Πατρός γιατί για την Αγία Γραφή και τους Πατέρες ο Θεός είναι ο Πατήρ! Δηλαδή με άλλα λόγια ο Υιός και το Πνεύμα δεν είναι ένας Θεός; Δεν είναι ομοούσιοι και οι τρεις της Αγίας τριάδος; Τί σημαίνει λοιπόν ότι ο Θεός είναι μόνο ο Πατήρ και μόνο αυτός επειδή είναι ο Πρώτος έχει θέληση και οι άλλοι απαντάντε στην θέληση του Πατρός; Η θέληση δεν είναι φυσική, δηλαδή αυθόρμητη και ελεύθερη; Οι τρεις δεν θέλουν με την ίδια θέληση ελευθέρως και αυθορμήτως; Μόνο ο Πρώτος θέλει και οι άλλοι απαντάνε;

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Ναί μόνο ο Πατήρ θέλει και οι άλλοι απαντάνε στην δική Του θέληση. Η φυσική θέληση δεν μπορεί ποτέ να είναι ελεύθερη.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Πώς μπορούν να είναι ελεύθεροι αν απαντάνε στην μόνη υπάρχουσα θέληση του Πατρός; Τί είδους ελευθερία είναι αυτή; Και μετά αφού δεν έχουν δική τους θέληση αλλά μόνο απαντάνε, με ποιά θέληση απαντάνε στην θέληση του Πατρός; Θα είναι αναγκασμένοι αθέλητα και ανελεύθερα να απαντήσουν

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Αυτό είναι είνα πρόβλημα που δεν το σκέφτηκα. Μπορώ λοιπόν να ανταπαντήσω ότι διαθέτουν προσωπική θέληση

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Αν διαθέτουν προσωπική θέληση, τότε η θέληση του Πατρός θα είναι διαφορετική του Υιού και του Πνεύματος. Τρεις διαφορετικές θελήσεις στην Παναγία Τριάδα. Τι θα γίνει λοιπόν αν συγκρουστούν μεταξύ τους;

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Μην το πρατραβάμε δεν μπορούν να συγκρουστούν. Θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με την θέληση του Πατρός, θα πρέπει να είναι όμοιες με την θέλησή Του. Μην ξεχνάμε ότι είναι πρόσωπα και θα πρέπει να βρίσκονται σε αδιάκοπη ερωτική σχέση

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Θα πρέπει να βρίσκονται σε αδιάκοπη σχέση, με διαφορετικές, έστω και όμοιες θελήσεις χωρίς να μπορούν να συγκουστούν και αυτό για σένα σημαίνει ελευθερία; Τί είδους οντολογική ελευθερία είναι αυτή που σε εμποδίζει να εκφράζεις μια διαφορετική θέληση από κάποιον; Μόνο βέβαια η οντολογική ελευθερία του πρώτου, γιατί μόνο ο πρώτος θα είναι οντολογικά ελεύθερος και οι άλλοι δύο μπορεί να έχουν διαφορετικές – όμοιες ελευθερίες, αλλά δεν μπορούν να τις εκφράσουν για να μην συγκρουστούν, γιατί θα καταργήσουν τον ερωτοτροπικό σχεσιακό χαρακτήρα τους, πράγμα που δεν μπορούν να επετύχουν!!! Τι είδους θεολογία είναι αυτή δεν την καταλαβαίνω; Ποιά είναι η λογική της γραμμή; Υπάρχει λογική σε αυτά που ισχυρίζεστε;

Ας προχωρήσουμε και πιο κάτω. Ισχυρίζεσαι ότι η θέληση είναι του προσώπου! Ο Λόγος ξέρουμε ότι προσέλαβε και ανθρώπινη φύση και ένωσε υποστατικά την θεότητα με την ανθρωπότητα. Ο Λόγος, κατά τα λεγόμενά σου, διαθέτει προσωπική θέληση, διαφορετική-όμοια του Πατρός. Αν αυτό αληθεύει τότε κατά την ενσάρκωση πόσες θελήσεις έχει ο Λόγος μία ή δύο;

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Αν η θέληση είναι προσωπική τότε κατά συνέπεια προκύπτει ότι, όταν ενσαρκώθηκε ο Υιός έχει μία θέληση. Ένας ο Λόγος ο οποίος θέλει με μία θέληση και υποστασιάζει δύο φύσεις.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Η μία, κατ᾽εσένα, θέληση του Λόγου όταν ενσαρκώθη είναι Θεϊκή ή ανθρώπινη;

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Αφού είναι του Λόγου του προσώπου τότε κατά συνέπεια προκύπτει ότι είναι θεϊκή.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Η ανθρωπίνη φύση του Θεού κατ᾽εσένα δεν έχει θέληση; Επομένως είχε δίκιο ο Σεβήρος και ο μονοθελητισμός! Κατά δεύτερο λόγο αν η ανθρωπίνη φύση του Χρισού στερείται θελήσεως τότε είναι αδύνατος και η σωτηρία γιατί θα πρέπει να θελήσει αυτήν την σωτηρία η ανθρωπίνη φύση. Επομένως ο Χριστός δεν επέτυχε τίποτε με την υποστατική ένωση. Ούτε βέβαια θα μπορούσε ποτέ να ενώσει την ανθρωπότητα με την θεότητα γιατί η ανθρωπίνη φύση την οποία προσέλαβε στερείται θελήσεως. Η υποστατική ένωση κατ᾽αυτόν τον τρόπο γίνεται θέατρο και απάτη.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Είσαι ουσιοκράτης και με αναγκάζεις να σκέφτομαι με τις δικες σου κατηγορίες. Σκεφτόμενοι όμως όπως ο Μητροπολίτης Περγάμου δεν μπορούμε να απαντήσουμε στα παλαιά ερωτήματα που έθεσαν οι Πατέρες και οι αιρετικοί στο παρελθόν. Δεχόμαστε τις αποφάσεις των συνόδων αλλά ξαναγράφουμε την θεολογία με τέτοιο τρόπο που ακόμη δεν είναι σε θέση να δώσει αυτές τις απαντήσεις. Όταν διαβάζουμε τους Πατέρες ξέρουμε ότι ο τρόπος που εκφράστηκαν ήταν σωστός, αλλά τώρα είμαστε αναγκασμένοι απο τον οικουμενισμό να τον ξεπεράσουμε. Θέλουμε να μιλήσουμε μια άλλη φιλοσοφική γλώσσα, μια διαφορετική οντολογία. Μόνο αυτός ο τρόπος γραφής θα μας δώσει ένα κοινό έδαφος με τον κόσμο γύρω μας. Δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε ένα διαφορετικό τρόπο έκφρασης που ο συνάνθρωπος σήμερα δεν είναι σε θέση να καταλάβει.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ο συνάνθρωπος μπορεί να καταλάβει την δική σας “λογική» και δεν μπορεί να καταλάβει τους Πατέρες; Δεν είναι αυτό το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι ξεκινάτε από την λογική του κόσμου τούτου και προσπαθείτε να φιλοσοφήσετε. Μεταφέρετε στην Τριαδολογία και Χριστολογία με αναλογικό τρόπο τις κοινωνιολογικές-οικουμενιστικές σας απόψεις και προσπαθείτε να τις κάνετε θελογία της ορθοδόξου Εκκλησίας. Η προσπάθεια δεν οφελεί γιατί το ξαναγράψιμο της θεολογίας δεν έχει καμμία λογική συνέπεια.

ΠΡΩΤΕΙΟΜΑΝΗΣ: Είμαι σίγουρος ότι η ευχαριστιακή εκκλησιολογία του Ζηζιούλια θα σε πείσει. Άλλωστε έχουμε πολλά ακόμη να πούμε. Ας σταματήσουμε όμως τώρα εδώ γιατί έχω έναν τρομερό πονοκέφαλο.

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ: Ευχαρίστως στην επόμενη συνάντησή μας θα ξανανοίξουμε το θέμα.

[1] Σταύρος Γιακάζογλου. Ο Ιωάννης Ζηζιούλιας Μητροπολίτης Περγάμου. Ο Οικουμενικός θεολόγος της ορθοδοξίας. Εκκλησιολογικά μελετήματα. Εκδόσεις δόμος σελ 22

[2] Σταύρος Γιακάζογλου. Ο Ιωάννης Ζηζιούλιας Μητροπολίτης Περγάμου. Ο Οικουμενικός θεολόγος της ορθοδοξίας. Εκκλησιολογικά μελετήματα. Εκδόσεις δόμος σελ 22

[3] Σταύρος Γιακάζογλου. Ο Ιωάννης Ζηζιούλιας Μητροπολίτης Περγάμου. Ο Οικουμενικός θεολόγος της ορθοδοξίας. Εκκλησιολογικά μελετήματα. Εκδόσεις δόμος σελ 23

[4] Σταύρος Γιακάζογλου. Ο Ιωάννης Ζηζιούλιας Μητροπολίτης Περγάμου. Ο Οικουμενικός θεολόγος της ορθοδοξίας. Εκκλησιολογικά μελετήματα. Εκδόσεις δόμος σελ 23-24

[5] Χρήστος Γιανναράς. Η κρίση της προφητείας σελίδα 122

[6] Δεύτερη Τριάδα 24

[7] Ιωἀννης Δαμασκηνός Εκδοσις Ακριβής τής ορθοδόξου πίστεως 59(III,15)

[8] Βλέπε Χρήστο Γιανναρά το αλφαβητάρι της πίστης σελίδα 71 και 72 Εκδόσεις Δόμος

[9] Ιωάννης Δαμασκηνός Έκδοσις ακριβής της ορθοδόξου πίστεως; Περί της Αγίας Τριάδος 8 (1,8) Εκδόσεις Πουρναρά σελίδα 62-64

[10] Ιωάννης Δαμασκηνός Έκδοσις ακριβής της ορθοδόξου πίστεως; Περί της Αγίας Τριάδος 8, (1,8) Εκδόσεις Πουρναρά σελίδα 64

[11] Ιωάννης Δαμασκηνός Έκδοσις ακριβής της ορθοδόξου πίστεως; Περί θελημάτων και αυτεξουσίων του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού 58(III,14). Εκδόσεις Πουρναρά σελίδα 264-266

[12] . Εκδόσεις Αρμός.

[13] Όρος οικουμενικής συνόδου: Ἑπόμενοι τοίνυν τοῖς ἁγίοις πατράσιν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογεῖν υἱὸν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν, τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν θεότητι καὶ τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν ἀνθρωπότητι, θεὸν ἀληθῶς καὶ ἄνθρωπον ἀληθῶς τὸν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς λογικῆς καὶ σώματος, ὁμοούσιον τῷ πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον τὸν αὐτὸν ἡμῖν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατὰ πάντα ὅμοιον ἡμῖν χωρὶς ἁμαρτίας· πρὸ αἰώνων μὲν ἐκ τοῦ πατρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα, ἐπ᾿ ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι᾿ ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου τῆς θεοτόκου κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Χριστόν, υἱόν, Κύριον, μονογενῆ, ἐν δύο φύσεσιν ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως γνωριζόμενον, οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν, σῳζομένης δὲ μᾶλλον τῆς ἰδιότητος ἑκατέρας φύσεως καὶ εἰς ἓν πρόσωπον καὶ μίαν ὑπόστασιν συντρεχούσης, οὐκ εἰς δύο πρόσωπα μεριζόμενον ἢ διαιρούμενον, ἀλλ᾿ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν υἱὸν καὶ μονογενῆ, θεὸν Λόγον, Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καθά περ ἄνωθεν οἱ προφῆται περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς ἐξεπαίδευσε καὶ τὸ τῶν πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε σύμβολον.

[14] Εκδόσεις Αρμός

[15] Το μυστήριο της Εκκλησίας στην Ορθόδοξη παράδοση σελίδα 83.

[16] Ιωάννης Δαμασκηνός Εκδοσις ακριβής ορθοδόξου πίστεως. Πατερικαι εκδόσεις Γρηγοριος Παλαμας εκδοσις Πουρναρα σς 266

 

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione /  Modifica )

Google+ photo

Stai commentando usando il tuo account Google+. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione /  Modifica )

Connessione a %s...